UNL steunt inzet van Europees Parlement op onderzoek en innovatie. Inzet van de lidstaten blijft teleurstellend

Universiteiten van Nederland (UNL) verwelkomt deze rapporten, die onderschrijven dat de veerkracht, het concurrentievermogen en de innovatiepositie van Europa op lange termijn alleen kunnen worden gerealiseerd als er voldoende ruimte is voor excellent wetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke samenwerking in een onafhankelijke kaderprogramma. Een ambitieus budget van 220 miljard, overzichtelijke regels, en garanties voor de financiële en inhoudelijke autonomie van de wetenschap zijn waarden die door universiteiten in heel Europa worden ondersteund. Meer over onze reactie op deze rapporten lees je in de bijlage onderaan dit artikel.

Inzet van de Raad
UNL is teleurgesteld dat de Raad van de Europese Unie (de Raad) wat betreft de governance van beide programma’s deze week heeft besloten dichterbij het voorstel van de Europese Commissie (EC) dan van het Europees Parlement (EP) te blijven. Het voorstel van de EC voorziet een sterke koppeling tussen het ECF en Horizon Europe, terwijl de Europarlementariërs pleiten voor een meer zelfstandig Horizon Europe. 

Ook is UNL ontevreden met de bedragen die het Cypriotisch voorzitterschap van de EU heeft voorgesteld met het oog op de start van de onderhandelingen tussen de lidstaten over het volgende Europees meerjarig financieel kader (MFK) voor de periode 2028-2034. Hierin worden Horizon Europe en het ECF bijzonder hard getroffen, met een bezuiniging van 4% ten opzichte van de voorstellen van de Europese Commissie van vorige zomer. Deze €167.9 miljard staat in sterk contrast met de €220 miljard die volgens onze sector nodig is. 

De reactie van de Nederlandse overheid op het Cypriotische voorstel was niet mild. Volgens minister Heinen is het voorstel ‘onbetaalbaar, niet in balans en kiest de verkeerde prioriteiten’. Alhoewel we het eens zijn met het kabinet dat we moeten investeren in de prioriteiten van de toekomst en niet in het verleden, doe je dat niet door de bijl te zetten in het totale budget. De voorgenomen bezuiniging van het kabinet op het MFK moet niet ten koste gaan van het Horizon Europe programma. Dat schaadt namelijk niet alleen de positie van de EU, maar ook die van Nederland.

Onderzoekt toont aan dat elke geïnvesteerde euro in Horizon Europe tot wel €11 aan economische groei oplevert. Het is daarom van cruciaal belang dat Europa én Nederland blijvend investeren in gezamenlijk Europees onderzoek. Nederland is netto-ontvanger als het gaat om Horizon Europe. Elke euro die Nederland investeert, komt bijna twee keer terug. Geen enkele lidstaat kan de wetenschappelijke, technologische en maatschappelijke uitdagingen van vandaag in zijn eentje het hoofd bieden. Een krachtig en samenhangend Europese inzet met stevig budget is essentieel om excellentie te waarborgen en het Europese innovatie- en concurrentievermogen te versterken.

Hoe gaan de onderhandelingen verder
Op 10 september zal de commissie Industrie, onderzoek en energie (ITRE) van het EP stemmen over de uiteindelijke posities die ze op zowel KP10 als ECF willen innemen. Begin oktober moet dan het hele Europarlement haar goedkeurig geven, waarna zij gaat onderhandelen met de Raad onder toeziend oog van de Europese Commissie in de zogeheten ‘trilogen’. Bedoeling is dat er voor het einde van volgend jaar overeenstemming is zodat het nieuwe budget begin 2028 gereed is.