Onderzoek

Nederland is op het gebied van open access publiceren wereldwijd een van de koplopers. In 2024 is 95 procent van de artikelen uit Nederland open access gepubliceerd. Toch zijn er ook zorgen over de huidige manier van publiceren. Zo zorgen bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie, integriteitskwesties, potentiële statelijke invloed en ongewenste publicatieprikkels voor de nodige uitdagingen in het publicatielandschap. Om daarop in te spelen heeft Universiteiten van Nederland (UNL) haar open-accessstrategie vernieuwd. UNL-voorzitter Caspar van den Berg: “Nederland behoort wereldwijd tot de koplopers in open access publiceren, en daar mogen we trots op zijn. Met deze vernieuwde strategie bouwen we voort op die sterke positie en spelen we in op nieuwe uitdagingen rond kwaliteit, integriteit, auteursrecht en duurzame financiering. Samen met onze partners blijven we hard werken aan een rechtvaardiger, transparanter en toekomstbestendiger publicatiesysteem.”

De Nederlandse universiteiten gaan samen met het Rijk en ict-coöperatie SURF ervoor zorgen dat universiteiten hun digitale autonomie versterken. Dat doen ze omdat de afhankelijkheid van een beperkt aantal bedrijven risico’s met zich meebrengt, bijvoorbeeld op het gebied van kennisveiligheid, privacy en bedrijfscontinuïteit en voor academische kernwaarden als academische vrijheid, wetenschappelijke integriteit en openheid. Een commissie vanuit de universiteiten, het Rijk en SURF komt daarom met voorstellen om gezamenlijk digitaal autonomer te worden.