Reactie Universiteiten van Nederland op rapport Taskforce Antisemitismebestrijding

Reactie Universiteiten van Nederland 

Universiteiten behoren een veilige plek te zijn voor alle studenten en medewerkers, ongeacht religie, etniciteit of geaardheid. Daar zetten universiteiten zich iedere dag voor in met zichtbare en onzichtbare maatregelen. Denk aan het aanscherpen van de beveiligingsorganisatie en het voorkomen van verstoringen van bijeenkomsten. Uit het rapport van de Taskforce, en uit gesprekken tussen universiteitsbestuurders en de Joodse gemeenschap, blijkt dat een deel van de Joodse studenten en medewerkers zich desalniettemin niet veilig voelt op hun universiteit. Soms voelen zij zich zelfs genoodzaakt om hun identiteit te verbergen of weg te blijven van de universiteit. Caspar van den Berg, voorzitter Universiteiten van Nederland: “De ervaringen van deze Joodse studenten en medewerkers zijn aangrijpend. Het is voor universiteiten onacceptabel als zij zich onveilig of ongewenst voelen. Wij staan pal achter hen. Onze Joodse studenten en medewerkers mogen niet verantwoordelijk gehouden worden voor het handelen van de Israëlische regering. Wij voelen ons verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat onze instellingen iedereen een veilige ruimte blijven bieden voor open debat, kennisoverdracht en uitwisseling van argumenten.”

De Taskforce benadrukt dat hogeronderwijsinstellingen de afgelopen jaren veel verschillende acties hebben ondernomen om de (sociale) veiligheid te verbeteren. Zo wordt de dialoog gevoerd met vertegenwoordigers uit de Joodse gemeenschap, delen universiteiten onderling kennis en best practices, doen universiteiten altijd aangifte van strafbare feiten en blijven universiteiten zich uitspreken tegen grensoverschrijdende acties en voor een veilige leer- en werkomgeving. De samenwerking met de lokale driehoek is geïntensiveerd en er wordt sneller en eenduidiger opgetreden tegen excessen. Tegelijkertijd zijn de gevoelens van onveiligheid nog steeds aanwezig bij een deel van de academische gemeenschap. Universiteiten gaan daarom, met behulp van het rapport van de Taskforce, de al genomen maatregelen continueren en waar nodig aanvullende maatregelen nemen om het gevoel van veiligheid te verbeteren. Van den Berg: “De voorstellen van de Taskforce kunnen ons helpen om de universiteit voor iedereen een plek te maken waar je jezelf kunt zijn. We gaan met alle universiteiten het rapport bespreken en doen ons voordeel met de voorstellen. Een goed voorbeeld is het trainen van vertrouwenspersonen in het herkennen van antisemitisme en een goede gesprekspartner kunnen zijn bij meldingen en klachten. We zorgen ervoor dat deze training er komt.” 

Protestacties op universiteiten

Aanleiding voor het rapport van de Taskforce zijn protesten in het hoger onderwijs en op treinstations tegen de oorlog in Gaza. Sinds oktober 2023 vinden op universiteiten regelmatig protestacties plaats vanwege samenwerkingsverbanden met Israël. Kritische geluiden zijn het kloppend hart van de universiteit en universiteiten staan dan ook pal voor de vrijheid van meningsuiting en het recht op demonstratie. Universiteiten benadrukken daarbij dat dit op een veilige en respectvolle manier moet gebeuren, en binnen de kaders van de wet en academische omgangsvormen.