Universiteiten lanceren plan om digitaal autonomer te worden
Actueel
Contact
De Nederlandse universiteiten gaan samen met het Rijk en ict-coöperatie SURF ervoor zorgen dat universiteiten hun digitale autonomie versterken. Dat doen ze omdat de afhankelijkheid van een beperkt aantal bedrijven risico’s met zich meebrengt, bijvoorbeeld op het gebied van kennisveiligheid, privacy en bedrijfscontinuïteit en voor academische kernwaarden als academische vrijheid, wetenschappelijke integriteit en openheid. Een commissie vanuit de universiteiten, het Rijk en SURF komt daarom met voorstellen om gezamenlijk digitaal autonomer te worden.
Contact
Digitalisering biedt voordelen voor universiteiten en de wetenschap. Zo zorgt het voor vernieuwing en verbetering van wetenschappelijk onderzoek en onderwijs, en biedt het veel voordelen voor de bedrijfsvoering van universiteiten. Tegelijkertijd is er een groeiende afhankelijkheid van een beperkt aantal dominante marktpartijen. Deze afhankelijkheid zet de waarden van onderwijs en wetenschap onder druk. Universiteiten hebben bijvoorbeeld te weinig tot geen invloed op de manier waarop data worden verzameld en verwerkt. Ook kan er onwenselijke beïnvloeding van bedrijven of overheden plaatsvinden en kunnen er door een vendor lock-in onberekenbare prijsverhogingen worden doorgevoerd.
Digitale autonomie leeft zeer binnen de academische gemeenschap. Op veel universiteiten zijn er petities gestart en brieven gestuurd om digitaal autonomer te worden. De betrokkenheid en kennis van wetenschappers is van belang om de komende jaren vooruitgang te boeken. De afgelopen jaren hebben universiteiten zelf al stappen gezet om digitaal autonomer te worden. Zo zijn er bij universiteiten al verschillende trajecten gestart om zelf alternatieven te ontwikkelen en heeft SURF ook meerdere pilots lopen. Universiteiten gaan samen met SURF en de Rijksoverheid optrekken, zodat ze echt een vuist kunnen maken.
De commissie van drie universiteitsbestuurders, de directeur CIO Rijk en de voorzitter Raad van Bestuur van SURF, gaat voorstellen doen voor gezamenlijke acties. Denk bijvoorbeeld aan het aanscherpen van gezamenlijke inkoopvoorwaarden, het ontwikkelen en promoten van alternatieven, en het aanjagen van internationale samenwerking. De komende periode gaat de commissie een nulmeting doen om vast te stellen waar op dit moment de grootste risico’s liggen. Vervolgens stelt het een digitaal noodpakket samen voor oplossingen op de korte termijn, en werkt het aan een gezamenlijk langetermijndoel.
Van Huffelen: “Andere publieke organisaties zitten in hetzelfde schuitje. Het is daarom zo belangrijk dat we samen met SURF en de Rijksoverheid aan digitale autonomie werken. Door dit samen te doen, kunnen we elkaar versterken.”
De commissie bestaat uit:
- Alexandra van Huffelen, voorzitter (Radboud Universiteit Nijmegen)
- Jacquelien Scherpen (Rijksuniversiteit Groningen)
- Margot van der Starre (Universiteit Utrecht)
- Art de Blaauw (Directeur CIO Rijk en Digitaliseringsbeleid)
- Ron Augustus (Voorzitter SURF)
Meer informatie over dit onderwerp vindt u op de website van Universiteiten van Nederland. Op maandag 22 juni organiseert UNL een kenniscafé over Digitale autonomie. Bestuurders, beleidsmakers en experts gaan met elkaar in gesprek over hoe universiteiten digitaal autonomer kunnen worden. U kunt zich aanmelden via deze webpagina.
